Ferdinand Grapperhaus is hoogleraar Europees arbeidsrecht, Partner bij Allen & Overy, vader van vier, voetballiefhebber, ...

Lees meer

Gepost op 17 oktober 2017

Nobel streven met boeken

Ik wilde voor de krant ook eens verslaggever zijn, dus ging ik afgelopen vrijdag naar de presentatie door de letterkundige en historicus Frits Van Oostrom van zijn boek Nobel Streven, over het bijzondere leven van ridder Jan van Brederode.
Een boekpresentatie is leuk, kan ik u vertellen. De uitgever etaleert zijn trots over de auteur, en de auteur houdt een geïnspireerd verhaal over zijn motivatie en het scheppingsproces, waarna hij het eerste exemplaar aanbiedt aan een bekende Nederlander. Dit keer was dat Jort Kelder.
Ik had hem niet direct geassocieerd met middeleeuwse geschiedenis, maar hijzelf ook niet, zoals hij in zijn dankwoord zei — hetgeen dan weer ontwapenend werkt: geen overbodige luxe bij een boek dat gaat over de nogal wrede en gewelddadige middeleeuwers.
Zo beschrijft Van Oostrom al op een van de eerste bladzijden hoe de roomskoning Willem II op weg in het opstandige Friesland met zijn paard door het ijs zakt, waarna een horde Friezen hem, in plaats van hem uit het water te halen, ter plaatse doodknuppelt. Andere tijden.

Het volgende onderdeel van een boekpresentatie is dat men ter plekke, met ‘hard cash’ dan wel pinpas een boek kan aanschaffen. Zonder korting, want dat zou in strijd zijn met de vaste boekenprijs. Hierna schrijft de auteur een opdracht en kan men na nog wat kaasblokjes en sancerre genuttigd te hebben huiswaarts.
Ik vind het een mooi ritueel, zo’n boekpresentatie, zoals ook een echt, heuselijk in druk verschenen boek een juweel is, zeker met de moderne druktechnieken.
Nobel Streven, zo viel mij bij eerste lezing op, heeft bijvoorbeeld prachtige kleurenreproducties van middeleeuwse documenten op de bladzijden, dus niet in een apart katern.
Dat is toch net even iets fijner dan een wit-blauwig digitaal scherm, waarop je weliswaar je tekst kunt swipen, en de illustraties kunt uitvergroten, maar geen papier ruikt, en niet volledig ziet wat de auteur tot stand heeft gebracht. Ik ben ongetwijfeld over-nostalgisch. Zo kocht ik vorig jaar een boek met alle LP-hoezen van het Engelse ontwerp-bureau Hipgnosis uit de jaren zeventig, zoals How Dare You van 10cc, en Animals van Pink Floyd.
Er is hoop voor het boek. In 2016 ging de boekverkoop met 1,6 % omhoog. Het aantal verkochte e-boeken stagneerde, bleef op 6% staan.
Dan het boek zelf: al op de eerste bladzijden viel ik om van verbazing toen ik las dat een gangbare stroming in de Middeleeuwen overtuigd was dat wij, Hollanders, afstammen van de Trojanen, de eeuwige verliezers in het oude Griekenland. Misschien winnen we daarom nooit het WK-mannenvoetbal. Zo kan een boek een genoegen zijn om te lezen — en om vast te houden. Een nobel streven, lijkt me, om dat zo te houden.