Ferdinand Grapperhaus is hoogleraar Europees arbeidsrecht, Partner bij Allen & Overy, vader van vier, voetballiefhebber, ...

Lees meer

Gepost op 05 september 2017

La Rentrée

In Frankrijk is het vandaag La Rentrée, de dag waarop iedereen na de vakantiemaand augustus weer aan het werk gaat. Nou ja, behalve die drie miljoen Franse werklozen dan, 9,5% van de beroepsbevolking. Emmanuel Macron heeft vanaf vandaag misschien wel gewoon zijn Entrée. Hij moet nu echt laten zien dat hij wat kan en werk maken van zijn belofte om de Franse arbeidsmarkt grondig te hervormen. De Franse vakbonden hebben aangekondigd zich schrap te zullen zetten. Nu vertegenwoordigen die qua leden maar 8% van de werkende bevolking, maar omdat de vakbonden een belangrijke rol spelen in de uitvoering van de sociale zekerheid en de totstandkoming van cao's hebben ze desondanks een stevige machtspositie. Het valt voor de Franse economie, maar ook voor de EU, te hopen dat Macron erin slaagt om zijn hervormingsagenda erdoor te krijgen, maar daarvoor is vooreerst nodig dat de vakbonden het inzicht verwerven dat zonder vernieuwing van het nationale arbeidsrecht de Franse concurrentiepositie verder in het slop raakt. Dat zou te meer zonde zijn omdat Frankrijk, net als andere continentale economieën, vanaf 2019 de kans krijgt om te profiteren van het wegvallen van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. Overigens is er in Nederland geen aanleiding om minzaam te doen over de Franse arbeidsmarktimpasse. Want ook de polder had zijn zo langzamerhand bijna traditionele rentree: het overleg tussen werkgevers en vakbonden is weer eens vastgelopen. Hier speelt iets fascinerends, wat de Amerikanen een hold-up-situatie noemen: twee partijen houden elkaar onder schot, en niemand durft zich te verroeren: geen handreiking, maar ook geen schot. Er gebeurt niets. De vakbonden zeggen tegen de werkgevers: wij willen dat jullie meehelpen om misbruikconstructies op de arbeidsmarkt uit de wereld te helpen. De werkgevers zeggen: help de ontslagregels te verbeteren, dan komen er geen misbruikconstructies meer voor. En er gebeurt niets. De vakbonden zijn mij lief, maar ik begrijp hier de werkgevers toch wel een beetje: als een systeem — het Nederlandse ontslagrecht — onder water loopt, kun je niet verwachten dat alleen de andere partij zijn dijk dicht. Aan de andere kant, ook de werkgevers zijn mij lief, maar ik begrijp hier evenzeer de vakbonden wel een beetje: je kunt niet van de ander verwachten dat hij zomaar aanneemt dat een nieuw stelsel vanzelf ook zijn lekkages oplost. Wederzijds commitment is het enige dat helpt: allebei tegelijk je pistool op de grond leggen. Een nieuw stelsel met meer evenwicht tussen flex en vast en een strenge afgrenzing van misbruikconstructies in het arbeidsrecht. Dat is de oplossing. Helaas. De polder zet zichzelf onder water en laat daarmee een Rentree in het Regeerakkoord naar de bodem zinken.